SANAT SEPET DERGİ

Halk anlatılarında geçen bir rivayete göre Ahfeş, aklı kıt sayılan fakat öğrenmeye istekli ve azimli bir öğrencidir. Dersleri kavramakta zorlanır; ancak öğrenme arzusu ve gösterdiği çaba dikkat çekicidir. Bu durum öğretmeninin gözünden kaçmaz ve bir gün Ahfeş’e şu öğüdü verir:
“Ahfeş oğlum, öğrendiğin dersleri birilerine anlat. Anlatmak, öğrenmeni kolaylaştırır.”
Ahfeş, anlatacak kimsesinin olmadığını; yalnızca annesinin bulunduğunu, onun da anlatılanları anlayamayacağını söyler. Hocası yine de öğrendiklerini annesine anlatmasını ister. Bunun üzerine Ahfeş, derslerini annesine anlatmaya başlar. Annesi söylenenleri tam olarak kavrayamasa da onu sabırla dinler, başını sallayarak dinlediğini belli eder.
Zamanla Ahfeş’in derslerindeki başarısı belirgin biçimde artar ve iyi bir öğrenci hâline gelir. Ancak bir süre sonra bu başarı yeniden düşer. Durumu fark eden hocası Ahfeş’e sorar:
“Ahfeş oğlum, ne oldu? Derslerin neden geriledi? Oysa çok iyi bir ilerleme kaydetmiştin.”
Ahfeş, annesinin öldüğünü ve artık anlatacak kimse bulamadığını söyler. Hocası tekrar sorar:
“Gerçekten hiç kimsen kalmadı mı?”
Ahfeş bir süre düşünür ve yalnızca bir keçisi olduğunu, onun da anlatılanları anlayamayacağını dile getirir. Bunun üzerine hocası şu tavsiyede bulunur:
“Eline yem al, öğrendiklerini ona anlat. Sonra yemi uzat. Yeme her uzandığında başını eğmiş olacak; sen de bunu dinlediğinin bir işareti olarak kabul et.”
Ahfeş bu yöntemi uygular. Derslerini anlatır, ardından yemi uzatır. Keçi her seferinde yeme yönelirken başını eğer; dışarıdan bakıldığında dinliyormuş ve onaylıyormuş gibi görünür.
Zamanla bu anlatı mecazlaşarak dile yerleşir ve “Ahfeş’in keçisi gibi başını sallamak” deyimi ortaya çıkar. Bu deyim, günümüzde söylenenleri gerçekten kavramadığı, anlamadığı ya da dinlemediği hâlde başını sallayarak onaylayan insanlar için kullanılır hale gelir.